โรคลมชัก (ลมบ้าหมู)โรคอันตรายที่ไม่ควรตั้งครรภ์

    อุปสรรคในการตั้งครรภ์อย่างหนึ่งที่สาวๆ หลายคนไม่รู้ ไม่แน่ใจ นั่นก็คือ การมีโรคประจำตัวหรือเป็นโรคบางอย่างขณะที่คุณแม่กำลังตั้งครรภ์ ซึ่งโรคเหล่านั้น อาจส่งผลกระทบต่อลูกในครรภ์ น้อยบ้าง มากบ้าง หรือรุนแรงถึงขั้นทำให้ทารกเสียชีวิตได้  สาวไม่โสดแล้วคนใดอยากมีลูกไว้สืบเชื้อสาย แต่ยังไม่แน่ใจในโรคที่ตัวเองเป็นอยู่  ลองมาดูซิว่าโรคอันตรายที่ไม่ควรตั้งครรภ์มีอะไรบ้าง

โรคลมชัก (ลมบ้าหมู)

    โรคลมบ้าหมูนี้เกิดจากการมีแผลในสมอง มักมีอาการชักและหมดสติชั่วครู่ ทำให้ขาดออกซิเจนชั่วคราว ดังนั้นหากคุณแม่เป็นโรคนี้และเกิดอาการดังกล่าว แน่นอนว่าต้องมีผลต่อการส่งออกซิเจนไปเลี้ยงทารกในครรภ์ คุณแม่ต้องรับยาควบคุมการชัก จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อนคิดตั้งครรภ์

โรคหัวใจ

    ขึ้นชื่อว่า “โรคหัวใจ” เป็นอันรู้กันว่าเป็นจุดเสี่ยงสูงสุด แต่ความเสี่ยงนั้นมากน้อยตามความรุนแรงของโรค ลักษณะของโรคหัวใจที่ทำให้การตั้งครรภ์ไม่ปลอดภัย มักมาจากการติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจในคุณแม่ที่เป็นโรคลิ้นหัวใจรั่ว และมาจากการที่มีผนังกั้นห้องหัวใจมีรูโหว่  ซึ่งลูกในครรภ์อาจได้รับอันตรายจากการติดเชื้อนั้น  และเป็นไปได้ที่ลูกอาจพิการจากยาละลายลิ่มเลือดที่แม่กินประจำ รวมทั้งคุณแม่ก็อาจเสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลวได้ โดยเฉพาะในระยะครึ่งหลังของอายุครรภ์ จะมีปริมาณเลือดไหลเวียนเพิ่มขึ้นถึง 40% ซึ่งจะทำให้หัวใจต้องทำงานหนักมากขึ้น

โรคเอดส์

    ถือเป็นโรคที่อันตรายมากอีกโรค เพราะยังไม่มียารักษา สาวใดที่เป็นโรคนี้จึงไม่ควรมีลูกเลย  แต่หากคุณแม่ตั้งครรภ์แล้วตรวจพบเชื้อ HIV ขณะตั้งครรภ์อ่อนๆ อยู่ สามารถปรึกษาแพทย์ถึงการทำแท้งหรือเลือกเก็บลูกไว้ต่อไปได้ กรณีเลือกเก็บลูกไว้ คุณหมอจะให้ยาต้านไวรัส HIV เดือนสุดท้ายก่อนคลอด ซึ่งจะช่วยลดโอกาสติดเชื้อจากแม่ได้ราว 30% เท่านั้น

โรคทางพันธุกรรมบางอย่าง

    เช่น โรคเลือดจาง (ธาลัสซีเมีย)  โรคเลือดไหลไม่หยุด (ฮีโมฟิเลีย) โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง และโรคอื่นๆ ที่ถ่ายทอดความผิดปกติไปยังลูก อาจทำให้เด็กเสียชีวิตในครรภ์ได้  โดยเฉพาะธาลัสซีเมีย ซึ่งส่วนใหญ่ไม่แสดงอาการ แต่ยีนผิดปกติที่แฝงตัวอยู่จะทำให้เม็ดเลือดแดงลดน้อยลงหรือไม่สร้างเลย ทารกที่เป็นโรคนี้จึงอาจเสียชีวิตตั้งแต่ในครรภ์ หรือคลอดแล้วเสียชีวิต บางรายเสียชีวิตตั้งแต่อายุน้อยๆ ส่วนในรายที่รอดชีวิตไปจนโตเป็นผู้ใหญ่ ก็จะสามารถถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมนี้ไปยังลูกหลานได้ต่อๆ ไป

โรคติดเชื้อบางโรค

    โดยเฉพาะหัดเยอรมัน  ไวรัสตับอักเสบบี  และซิฟิลิส  แต่หัดเยอรมันกับไวรัสตับอักเสบบีสามารถฉีดวัคซีนป้องกันก่อนเป็นโรคได้ แต่หากคุณแม่เป็นหัดเยอรมันขณะท้อง ทารกจะเสี่ยงพิการ เช่น หัวใจพิการ  หูหนวก ฯลฯ  ถ้าคุณแม่เป็นไวรัสตับอักเสบบี ลูกในครรภ์อาจได้รับเชื้อด้วย และทารกบางคนอาจเป็นโรคตับแข็งได้เมื่อโตขึ้น  ส่วนซิฟิลิสนั้น ถ้าตรวจพบขณะคุณแม่ตั้งครรภ์ไม่เกิน 5 เดือน สามารถรักษาให้หายได้ แต่หากหลังจากนั้น เชื้ออาจทำให้ทารกเกิดความพิการต่างๆ  อาจคลอดก่อนกำหนด  แท้ง หรือทำให้ทารกเสียชีวิตในครรภ์

อ่านต่อ

Read More

ศูนย์ศัลยกรรมผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก

ศูนย์ศัลยกรรมผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก

Minimally Invasive Surgery Center   ศูนย์ศัลยกรรมผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก                 ศูนย์ศัลยกรรมผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก โรงพยาบาลพญาไท 2  จัดตั้งขึ้นเพื่อมาเป็นทางเลือกให้แก่ผู้ป่วย ที่มีปัญหาทางศัลยกรรมโดยในการผ่าตัดด้วยการส่องกล้องมีข้อดีดังนี้                 1.   Pain                         อาการปวด Patients typically experience less pain with minimally invasive procedures (MIPs) than with conventional surgical procedures ผู้ป่วยจะมีอาการปวดหลังผ่าตัดด้วยการส่องกล้องน้อยกว่าการผ่าตัดแบบดั้งเดิมมากเนื่องจากขนาดของแผลมีขนาดแตกต่างอย่างชัดเจนทำให้มีความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยลงมาก                 2.   Recovery การฟื้นตัวหลังผ่าตัด                       Because the size of incisions in MIPs are much smaller than in conventional procedures ,recovery time is often much shorter. เนื่องจากแผลที่เกิดจากการผ่าตัดส่องกล้องมีขนาดเล็ก ทำให้ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้เร็วและกลับไปทำกิจวัตรประจำวันได้เร็วกว่าการผ่าตัดแบบดั้งเดิม                 3.   Hospital stay ระยะเวลานอนโรงพยาบาล                       The length of hospital stay is typically much shorter with MIPs, and return to normal activities us frequently faster. เนื่องจากแผลผ่าตัดเล็กทำให้การฟื้นตัวเร็ว จึงส่งผลให้สามารถลดระยะเวลาการนอนในโรงพยาบาลได้มาก ทำให้มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อในโรงพยาบาลลดลง                 4.   Scarring แผลเป็นที่เกิดจากการผ่าตัด                       Smaller incisions with MIPs mean less scarring เนื่องจากแผลผ่าตัดที่เกิดจากการส่องกล้องมีขนาดเล็กทำให้โอกาสที่จะเกิดแผลเป็นก็จะมีน้อยไปด้วยและถึงแม้จะเกิดการตกแต่งแก้ไขก็ทำได้ง่ายกว่า ศัลยภาพของศูนย์ศัลยกรรมผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก                 1.   Laparoscopic Cholecystectomy       การผ่าตัดส่องกล้องนิ่วในถุงน้ำดี                 2.   Laparoscopic Herniorrhaohy            การผ่าตัดส่องกล้องแก้ไขภาวะไส้เลื่อน                 3.   Laparoscopic Appendectony             การผ่าตัดส่องกล้องไส้ติ่งอักเสบ                 4.   Laparoscopic Colectomy                   การผ่าตัดส่องกล้องเนื้องอกลำไส้ใหญ่                 5.   Laparoscopic Fundoplication            การผ่าตัดส่องกล้องแก้ไขการเลื่อนของกระเพาะอาหารไปในทรวงอก                 6.   Laparoscopic Bariatic Surgery          การผ่าตัดส่องกล้องลดความอ้วน                 7.   Laparoscopic Adrenalectomy            การผ่าตัดส่องกล้องต่อมหมวกไต                 8.   Laparoscopic High Ligation of Varicocoele      การผ่าตัดส่องกล้องเส้นเลือดขอดในช่องท้อง                 9.   Laparoscopic Nephrectomy               การผ่าตัดส่องกล้องของไต                 10. Laparoscopic Prostatectomy             การผ่าตัดส่องกล้องตัดต่อมลูกหมาก

Read More

เด็กหลอดแก้วความหวังของคนอยากมีลูก2015

“เด็กหลอดแก้ว” ความหวังของผู้ที่มีบุตรยาก

“เด็กหลอดแก้ว” ความหวังของผู้ที่มีบุตรยาก เด็กหลอดแก้วคืออะไร        เด็กหลอดแก้ว (In Vitro Fertillization , IVF) คือการใช้เทคโนโลยี ช่วยการเจริญพันธุ์ สำหรับคู่สมรสที่มีบุตรยาก ด้วยการนำไข่ และอสุจิมาผสมกันให้มีการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย โดยทำในห้องปฏิบัติการเพื่อให้เกิดตัวอ่อนแล้วนำตัวอ่อนย้ายกลับเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อให้ฝังตัวและเกิดการตั้งครรภ์ต่อไป    การทำเด็กหลอดแก้วเหมาะกับคู่สมรสที่มีปัจจัยที่ส่งผลให้มีบุตรยาก ได้แก่    - ฝ่ายหญิง มีพังผืดในอุ้งเชิงกราน เยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ ท่อนำไข่อุดตันหรือถูกทำลาย มีภาวะไม่ตกไข่หรือไข่ตกช้า       เนื่องจาก   ภาวะหรือโรคบางอย่างที่ทำให้ระบบฮอร์โมนผิดปกติไป    - ฝ่ายชาย มีปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพของอสุจิ ได้แก่ จำนวนน้อย รูปร่างผิดปกติ เคลื่อนที่ไม่ดี เป็นต้น   ก่อนดำเนินการทำเด็กหลอดแก้ว     -  คู่สมรสต้องได้รับการตรวจหาสาเหตุต่างๆของการมีบุตรยาก เช่น ฝ่ายชายต้องตรวจน้ำเชื้ออสุจิ ถ้าสูบบุหรี่ควรงด ส่วนฝ่าย หญิงต้องได้รับ ตรวจภายใน ตรวจมะเร็งปากมดลูก อัลตร้าซาวด์ เพื่อหาความผิดปกติที่อาจมีผลต่อความสำเร็จในการทำเด็กหลอดแก้ว ถ้าพบความผิดปกติ ต้องทำการรักษาก่อนเช่นถ้าอ้วน แพทย์แนะนำให้ควบคุมน้ำหนัก    - คู่สมรสจะได้รับคำอธิบายให้เข้าใจ ถึงขั้นตอนการทำ อัตราความสำเร็จและความเสี่ยงของการทำเด็กหลอดแก้ว หากไม่เข้าใจควรสอบถามแพทย์เพิ่มเติม แล้วลงนามในหนังสือยินยอมในการทำเด็กหลอดแก้ว ขั้นตอนดำเนินการ”ทำเด็กหลอดแก้ว”       การกระตุ้นไข่ เริ่มจากการพบแพทย์ตรวจร่างกาย ตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมน และทำอัลตร้าซาวด์ พร้อมกับรับฮอร์โมนกระตุ้นรังไข่ในวันที่2 หรือ 3 ของรอบเดือน จากนั้นแพทย์จะนัดอัลตร้าซาวด์เพื่อดูการเจริญเติบโตของไข่ และตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมน เพื่อพิจารณาปรับยาฮอร์โมน โดยจะใช้เวลาในขั้นตอนนี้ประมาน 8-10วัน      การเก็บไข่ หลังจากมีการกระตุ้นไข่ด้วยฮอร์โมน จนไข่เจริญเติบโตจนได้ขนาดตามต้องการแพทย์จะทำการเจาะเก็บไข่จากรังไข่ โดยใช้เข็มดูดผ่านทางช่องคลอดและใช้อัลตร้าซาวด์ช่วยบอกทิศทาง แพทย์จะให้ยาระงับความรู้สึกระยะสั้นทางหลอดเลือดหรือวางยาสลบ เพื่อป้องกันความรู้สึกเจ็บปวดระหว่างทำ ใช้เวลาเก็บไข่ ไม่เกิน 20-30 นาที        การปฏิสนธิฝ่ายชายจะต้องเก็บอสุจิใส่ภาชนะที่แพทย์เตรียมให้ เพื่อนำมาคัดแยก เฉพาะอสุจิที่สมบูรณ์นำมาผสมกับไข่ในห้องทดลอง และตรวจดูการปฏิสนธิต่อไป กรณีที่ฝ่ายชายมีน้ำเชื้อน้อยหรือคุณภาพของอสุจิน้อยกว่ามาตรฐานมาก ซึ่งมีความเสี่ยงสูงที่ไข่จะไม่ได้รับการผสม ควรใช้วิธีการคัดเลือกอสุจิ เพียงตัวเดียวฉีดเข้าไปในไข่ โดยไม่ต้องรอให้ปฏิสนธิกันเอง เรียกวิธีนี้ว่า อิ๊กซี่(ICSI,Intracytoplasmic Sperm injection)     การเพาะเลี้ยงตัวอ่อน เมื่อเกิดการปฏิสนธิจนเป็นตัวอ่อน แล้วจะเลี้ยงตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการต่อจนเจริญเติบโต แบ่งเซลล์เป็น 6 – 8 เซลล์ ใช้เวลาประมาณ 3 วันหลังปฏิสนธิ และเจริญเติบโตเข้าสู่ระยะบลาสโตซีสต์ ใช้เวลาประมาณ 5 วันหลังปฏิสนธิ        การย้ายตัวอ่อน คือการนำตัวอ่อน ย้ายเข้าโพรงมดลูกด้วยการใส่เครื่องมือทางช่องคลอด เหมือนกับการตรวจภายใน ขั้นตอนนี้ไม่ต้องให้ยาระงับปวดหรือยานอนหลับ การใส่ตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูก อาศัยเครื่องอัลตร้าซาวด์ในการบอกตำแหน่งที่เหมาะสมที่จะว่างตัวอ่อนในโพรงมดลูก ปกติแล้วเราย้ายตัวอ่อนได้ 2 ระยะคือตัวอ่อนอายุ 3 หรือ 5 วัน นับตั้งแต่ปฏิสนธิโดยปกติแล้วขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 30 นาที การปฏิบัติตัวหลังจากนำตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูก ให้นอนพักประมาณ 1 – 2 ชั่วโมง แล้วกลับไปพักต่อที่บ้านอีก 12 – 24 ชั่วโมง ทำงานเบาๆได้ แต่ต้องไม่มีการเกร็งหน้าท้อง ควรงดเพศสัมพันธ์ ไม่ควรสวนล้างช่องคลอด แพทย์นัดประมาณ 2 สัปดาห์ เพื่อตรวจการตั้งครรภ์ ห้ามรับประทานยาอื่นๆ นอกเหนือจากที่แพทย์กำหนด หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์โดยไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด ปัจจัยความสำเร็จของการตั้งครรภ์ จากวิธีการ”เด็กหลอดแก้ว” ขึ้นอยู่กับการตอบสนองการกระตุ้นการตกไข่ ความแข็งแรงของตัวอ่อน อายุเช่นผู้หญิงอายุเกิน 40 ปี โอกาสรอดชีวิตของตัวอ่อน น้อยกว่าผู้หญิงอายุที่น้อยกว่า ความพร้อมทางด้านร่างกายของฝ่ายหญิง ความพร้อมทางด้านเศรษฐกิจของคู่สมรส เนื่องจากอาจต้องดำเนินการหลายครั้ง อัตราความสำเร็จของเด็กหลอดแก้วอยู่ที่ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ ต่อการทำ 1 รอบ ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น การตั้งครรภ์แฝด เนื่องจากมีการใส่ตัวอ่อน 1 – 3 ตัวอ่อนเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ รังไข่ตอบสนองฮอร์โมนมากผิดปกติ เนื่องจากรังไข่ได้รับการกระตุ้นเพื่อเพิ่มจำนวนไข่ อาจทำให้มีอาการปวดในท้องเนื่องจากมีน้ำอยึ่ในช่องท้องในปริมาณมาก ภาวะแท้ง การติดเชื้อ ในปัจจุบันเกิดภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้น้อยลง เนื่องจากแพทย์จะหาปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของผู้รับบริการในแต่ละราย หาแนวทางป้องกัน รวมทั้งให้การรักษาที่เหมาะสม การทำเด็กหลอดแก้วและการทำกิ๊ฟท์ ต่างกันอย่างไร    - กิ๊ฟท์เป็นวิธีดั้งเดิมของการทำเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์โดยเป็นการเอาอสุจิและไข่ใส่ไว้ที่ส่วนปลายของท่อนำไข่ เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิภายในร่างกาย ส่วนการทำเด็กหลอดแก้วเป็นกระบวนการของการรักษาในปัจจุบันโดยการนำไข่กับอสุจิผสมกันและทำให้เกิดการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย แล้วเพาะเลี้ยงตัวอ่อนเหล่านั้นประมาน3-5วันก่อนที่จะย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูก ทางเลือกของคู่สมรสที่มีบุตรยาก   ในปัจจุบันนี้ปัจจัยที่ทำให้แต่ละครอบครัวมีบุตรยาก คือการแต่งงานช้าลงหรือพร้อมที่จะมีลูกเมื่อมีอายุที่มากขึ้นโดยเฉพาะผู้หญิงที่อายุเกิน 35 ปี กลุ่มนี้จะมีบุตรได้ยากขึ้น เนื่องจากปัจจัยหลายๆอย่างเช่น คุณภาพและปริมาณไข่ในรังไข่ ปัจจัยอื่นๆด้านสุขภาพ ปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่จัด ความเครียด ล้วนแล้วแต่เป็นสัญญาณของการมีบุตรยาก   ภาวะมีบุตรยาก คือการที่คู่สมรสแต่งงานกันมา 1 ปี และมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอ 3-4 ครั้ง ต่อสัปดาห์ โดยไม่มีการคุมกำเนิดแล้วไม่มีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น แสดงว่ามีปัญหาของการมีบุตรยาก แต่หากคู่สมรสมีความกังวลต้องการจะมีบุตร สามารถปรึกษาแพทย์โดยไม่ต้องรอถึง 1 ปีโดยเฉพาะหญิงที่อายุมากกว่า 35 ปี และไม่ควรปล่อยเวลาให้ผ่านไปนาน เพราะอายุที่มากขึ้น มีผลต่ออัตราความสำเร็จ ควรมาพบแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้กับคำว่า ครอบครัวด้วย “ลูกน้อยน่ารักของคุณ”

Read More

มีลูกยาก : มีทางรักษา

มีลูกยาก : มีทางรักษา ภาวะมีบุตรยากหมายถึงอะไร ตามความหมายทางการแพทย์ ภาวะมีบุตรยากหมายถึง การที่คู่สมรสมีเพศสัมพันธ์กันโดยไม่ได้คุมกำเนิด และมีเพศสัมพันธ์ที่สม่ำเสมอ สัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง เป็นระยะเวลา 1 ปี แล้วยังไม่ตั้งครรภ์ แต่ถ้าสามีภรรยาคู่ใด ต้องการที่จะมีลูกและทราบว่าตนเองมีปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีลูกยาก เช่น ประจำเดือนมาไม่ปกติ ได้รับอุบัติเหตุหรือได้รับการผ่าตัดบริเวณอวัยวะสืบพันธ์ไม่ว่าจะเป็นรังไข่หรืออัณฑะ ก็สามารถมาปรึกษาแพทย์ได้โดยไม่ต้องรอให้ครบ 1 ปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้หญิงอายุเกิน 35 ปี สาเหตุของการมีลูกยาก        สาเหตุของการมีลูกยากเป็นไปได้ทั้งฝ่ายชาย และฝ่ายหญิง แต่จะพบว่าสาเหตุมาจากฝ่ายหญิงมากกว่าฝ่ายชายเล็กน้อย สาเหตุจากฝ่ายชาย       ฝ่ายชายมักมีปัญหาเรื่องจำนวนเชื้ออสุจิน้อยเกินไป การเคลื่อนไหวและรูปร่างที่ผิดปกติ ต้นเหตุของปัญหา มีได้ดังนี้ พันธุกรรม ทำให้สร้างอสุจิได้น้อยกว่าปกติ หรือสร้างไมได้เลย การได้รับยา สารเคมีบางชนิด เช่น ยาเคมีบำบัด การฉายรังสี ยาเสพติด การสูบบุหรี่ แอลกอฮอล์ ยารักษาโรคบางชนิด โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ไทรอยด์ โรคทางต่อมไร้ท่อ การกระทบกระเทือนที่รุนแรง หรือการผ่าตัดบริเวณอัณฑะ สาเหตุจากฝ่ายหญิง อายุมากขึ้น มีความเครียด ปัญหาเกี่ยวกับน้ำหนักตัว การรับประทานอาหารไม่ถูกต้อง การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ การรับสารเสพติด โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ไทรอยด์ โรคทางต่อมไร้ท่อ ความผิดปกติของอวัยวะสืบพันธ์แต่กำเนิด ท่อนำไข่ตีบตัน จากเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่หรือเคยมีการอักเสบในอุ้งเชิงกรานหรือจากการผ่าตัดในอุ้งเชิงการ ทำให้มีพังผืด รังไข่ทำงานไม่ปกติเช่นประจำเดิอนไม่มา หรือมาผิดปกติ มีซีสต์ มีเนื้องอกรังไข่เป็นต้น แพทย์จะทราบได้อย่างไรว่าอะไรเป็นสาเหตุให้มีลูกยาก แพทย์จะซักประวัติฝ่ายหญิง และฝ่ายชาย - สำหรับฝ่ายหญิง จะสอบถามประวัติ เช่น การมีประจำเดือน การปวดท้องประจำเดือน ประวัติเจ็บป่วย เช่น เคยมีการ      อักเสบของอุ้งเชิงกราน โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ - สำหรับฝ่ายชายจะสอบถามประวัติ การได้รับอุบัติเหตุ การทำหมัน การติดเชื้ออวัยวะสืบพันธ์ เป็นต้น การตรวจร่างกายทั่วไป เพื่อดูความแข็งแรงของร่างกาย การตรวจน้ำเชื้อของฝ่ายชาย สำหรับฝ่ายหญิง จะทำการตรวจภายใน อัลตร้าซาวด์เพื่อดูความผิดปกติของ ตัวมดลูก ท่อนำไข่ รังไข่ หรือ ทำการฉีดสีเข้าไปในโพรงมดลูกแล้วถ่ายภาพเอกซเรย์ในการหาความผิดปกติในโพรงมดลูกและท่อนำไข่ เมื่อพบความผิดปกติที่เป็นสาเหตุ แพทย์จะรักษาที่สาเหตุก่อน เช่น พบเนื้องอกมดลูกที่เกิดปัญหาต่อการตั้งครรภ์ก็ทำการผ่าตัดเอาเนื้องอกออก เป็นต้น ถ้าแก้ไขที่สาเหตุแล้วยังไม่สามารถตั้งครรภ์ได้โดยธรรมชาติ แพทย์จะให้คำปรึกษาแก่คู่สมรสโดยในการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์เพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ การช่วยให้ตั้งครรภ์ด้วยเทคโนโลยี        จากสาเหตุของทั้งผู้หญิงและผู้ชายที่มีหลากหลายประการ แพทย์จะเริ่มต้นที่การค้นหาสาเหตุ และแก้ปัญหาที่ต้นเหตุเสียก่อน หลังจากนั้นถ้าหากไม่สามารถตั้งครรภ์ได้เองโดยธรรมชาติก็จะมาพิจารณา เลือกวิธีที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์โดยพิจารณาปัจจัยหลักในเรื่อง อัตราความสำเร็จ ค่าใช้จ่าย ผลแทรกซ้อน การเจ็บตัวที่น้อยที่สุด เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ มีหลายวิธีได้แก่ การผสมเทียม การทำกิฟท์ การทำซิฟท์ การทำเด็กหลอดแก้วและการทำอิ๊กซี่ การผสมเทียม (Intrauterine Insemination , IUI)         เหมาะสำหรับผู้ชายที่มีปัญหาเรื่องเชื้ออสุจิไม่ปกติ แต่ฝ่ายหญิงมีมดลูกในสภาพที่ดีและท่อนำไข่ไม่ตีบตัน โดยจะทำการกระตุ้นไข่ และนำเชื้ออสุจิของฝ่ายชายมาฉีดเข้าไปในโพรงมดลูกในวันที่ไข่ตก โดยคัดอสุจิตัวที่แข็งแรงฉีดเข้าไป การทำกิฟท์ (Gamete Intrafallopian Transfer , GIFT)         เป็นวิธีการดั้งเดิมที่เรายังไม่สามารถเลี้ยงตัวอ่อนนอกร่างกายอย่างมีประสิทธิภาพได้ซึ่งในปัจจุบันนี้เราไม่ได้ใช้วิธีนี้แล้ว ซึ่งทำได้โดยการกระตุ้นรังไข่ด้วยฮอร์โมนแล้วทำการส่องกล้องเข้าไปในช่องท้องเพื่อเก็บไข่แล้วนำไข่มารวมกับอสุจิที่เตรียมไว้แล้วฉีดกลับเข้าไปในท่อนำไข่ของฝ่ายหญิง โดยเจาะผ่านผนังหน้าท้อง เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ ภายในร่างกาย การทำชิฟท์ (Zygote Intrafallopian Transfer, ZIFT)       ในปัจจุบันนี้การทำเด็กหลอดแก้วเป็นกระบานการช่วยการเจณิญพันธุ์ที่เราใช้กันอย่างแพร่หลายซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่มีพังผืดในอุ้งเชิงกราน ท่อนำไข่อุดตัน ไข่ไม่ตกเนื่องจากระบบฮอร์โมน ฝ่ายชายมีปัญหาเกี่ยวกับอสุจิเช่นเชื้ออสุจิน้อย เคลื่อนไหวไม่ดี          วิธีนี้ทำได้โดยมีการกระตุ้นรังไข่จนฟองไข่ได้ขนาดที่เหมาะสมและทำการเก็บไข่ผ่านช่องคลอด แล้วนำไข่ที่ได้มาผสมกับอสุจิในห้องปฏิบัติการจนปฏิสนธิแล้วเลี้ยงตัวอ่อน 3 – 5 วัน ต่อจากนั้นจึงนำตัวอ่อนใส่กลับเข้าไปในโพรงมดลูกให้เกิดการฝังตัว และตั้งครรภ์ต่อไปอัตราความสำเร็จต่อรอบประมาณ 30 – 40 เปอร์เซนต์ การทำอิ๊กซี่ (Intracytoplasmic Sperm Injection , ICSI)      เป็นการช่วยการปฏิสนธิซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งในการทำเด็กหลอดแก้วโดยจะใช้ในกรณีที่ฝ่ายชายมีอสุจิคุณภาพไม่ดี โดยที่เราจะคัดเลือกตัวอสุจิที่ดีที่สุดภายใต้กล้องจุลทรรศน์ฉีดเข้าไปที่เซลล์ไข่โดยตรงให้เกิดการปฏิสนธิ (ซึ่งต่างจากเด็กหลอดแก้ว คือ ให้อสุจิและไข่ผสมกันเอง ด้วยการใส่ไว้ด้วยกัน) เมื่อเลี้ยงตัวอ่อน 3 – 5 วัน แล้วใส่ตัวอ่อนกลับเข้าไปในโพรงมดลูกอัตราความสำเร็จประมาณ 30 – 40 เปอร์เซ็นต์ การเตรียมความพร้อมสำหรับ “การใช้เทคโนโลยีช่วยการตั้งครรภ์” ผู้หญิงไม่ควรรอให้อายุเกิน 35 ปี เพราะว่ามีความเสี่ยง ถึงแม้จะตั้งครรภ์ได้แต่อาจเสี่ยงไม่ว่าจะเป็นความผิดปกติของโครโมโซมของทารก เสี่ยงต่อการแท้งเป็นต้น ฉะนั้นควรมาปรึกษาแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ ไม่ต้องรออายุมาก เนื่องจากอายุที่มากขึ้นทำให้อัตราความสำเร็จของการตั้งครรภ์ จะลดลงตามลำดับด้วยเช่นกัน การเตรียมสุขภาพให้สมบูรณ์ งดการสูบบุหรี่ งดแอลกอฮอล์ การตรวจร่างกาย หาโรคอื่นๆ เพื่อทำการรักษาก่อนเริ่มกระบวนการรักษา ออกกำลังกายและพักผ่อนให้เพียงพอหลีกเลี่ยงความเครียด การเตรียมตัวก่อนเก็บอสุจิของผู้ชาย เพื่อใช้ในการรักษาภาวะมีบุตรยาก ควรงดหลั่งอสุจิอย่างน้อย 3 วัน ไม่เกิน 7 วัน เพื่อสะสมปริมาณของอสุจิ งดการสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ออกกำลังกายและพักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงความเครียด ประจำเดือนกับ “สัญญาณ”บ่งบอกภาวะมีลูกยาก รอบของการมีประจำเดือนปกติ ควรเป็น 21 – 35 วัน ถ้าถี่หรือห่างกว่านี้ อาจมีความผิดปกติของการตกไข่โดยมักพบในผู้หญิงน้ำหนักตัวมาก หรือภาวะฮอร์โมนเพศชายสูงกว่าปกติ ประจำเดือนออกน้อยอาจมีภาวะเยื่อบุมดลูกบางผิดปกติหรือมีพังผืดในโพรงมดลูก ประจำเดือนออกมากอาจมีเนื้องอกมดลูกหรือติ่งเนื้อในโพรงมดลูก ประจำเดือนมากกว่าปกติ เช่น โรคเยื่อบุมดลูกหนาตัวผิดปกติหรือมีเนื้องอกมดลูก บางรายอาการไม่สัมพันธ์กับประจำเดือน เช่น ปัสสาวะบ่อย ท้องผูกบ่อย คลำพบก้อนที่ท้องน้อย อาจจะเป็นโรคเนื้องอกมดลูกที่ไปกดเบียดอวัยวะใกล้เคียง เช่น กระเพาะปัสสาวะ หรือลำไส้ หากสังเกตแล้วว่า มีความผิดปกติเข้าข่ายสงสัย “ภาวะมีลูกยาก” สาวๆที่ต้องการมีลูก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ และแก้ไขก่อนที่จะสายเกินไป เนื่องจากมีผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายของเราโดยตรง ไม่ใช่เฉพาะปัญหาเรื่องมีลูกยากเท่านั้น เคล็ดลับในการเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ก่อนถึงมือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ การนับวันไข่ตกเป็นวันที่ 14-16 ของรอบเดือน โดยเริ่มนับตั้งแต่การมีประจำเดือนวันแรกจะใช้ได้เฉพาะหญิงที่มีประจำเดือนสม่ำเสมอในรอบ 28-30 วันเท่านั้น ฝ่ายชายควรงดเพศสัมพันธ์ก่อนวันไข่ตกอย่างน้อย 2-3 วัน เพื่อสะสมปริมาณของอสุจิ สารหล่อลื่นบางชนิด มีสารฆ่าอสุจิ ควรพิจารณาก่อนใช้ อายุที่มากขึ้นของสามีและภรรยา ทำให้โอกาสการตั้งครรภ์ยากขึ้น ผู้ชายอ้วน จำนวนอสุจิและความเข้มข้นของน้ำอสุจิลดลง ผู้หญิงอ้วน มักมีปัญหาการมีประจำเดือนและการตกไข่ การดื่มแอลกอฮอล์ การได้รับยาบางชนิด การรับสารพิษทำให้อสุจิไม่แข็ง และมีจำนวนน้อยลง เช่นสารนิโคตินในบุหรี่มีผลต่อคุณภาพของอสุจิและอาจทำให้ลดความรู้สึกทางเพศ ฉะนั้นควรงดสูบบุหรี่ ความเครียด การขาดการออกกำลังกาย มีผลต่อฮอร์โมนและความรู้สึกทางเพศ ความร้อนมีผลต่อคุณภาพของอสุจิจึงควรหลีกเลี่ยงให้อัณฑะถูกความร้อนมากๆ เช่น การอบซาวน่า การแช่น้ำอุ่นน้ำร้อน การขี่มอเตอร์ไซด์ท่ามกลางแดดร้อนจัด เพราะอาจทำให้การสร้างอสุจิน้อยลง

Read More

ภาวะครรภ์เสี่ยงในคุณแม่ตั้งครรภ์กับช่วงเวลาสำคัญที่ต้องดูแลเอาใจใส่

ครรภ์เสี่ยงที่คุณแม่ท้องต้องระวัง

ความประทับใจที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงทุกคน คือช่วงเวลาที่ได้มีโอกาสดูแลและฟูมฟักทารกตัวน้อยในครรภ์ของเธอ คุณแม่หลายคนให้เวลาดังกล่าวเป็นการเฝ้ารอการลืมตาดูโลกของอีกหนึ่งชีวิตที่น่าจดจำ ขณะเดียวกันหลายครั้งที่การตั้งครรภ์เกิดขึ้นโดยที่คุณแม่อาจยังไม่มีความพร้อมอย่างเพียงพอ และเป็นสาเหตุของ “ภาวะครรภ์เสี่ยง” ตามมา

พญ.ธาริณี ลำลึก สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ รพ.พญาไท 2 ให้ความหมายของ “ครรภ์เสี่ยง” ว่าเป็นภาวะความเสี่ยงระหว่างตั้งครรภ์อาจส่งผลกระทบได้กับมารดาและทารกในครรภ์ โดยภาวะครรภ์เสี่ยงมีสาเหตุหลักจากสุขภาพของมารดาโดยตรง ส่วนใหญ่มักพบได้ในคุณแม่ที่ตั้งครรภ์เมื่ออายุมาก เคยมีประวัติแท้งบุตร และมีโรคประจำตัว ปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะครรภ์เสี่ยงซึ่งมีสาเหตุจากหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุมาก จึงเกี่ยวเนื่องกับผู้ที่มีบุตรยากซึ่งตั้งครรภ์ด้วยการผสมเทียมด้วยเช่นกัน

ปัจจัยที่อาจทำให้คุณแม่ตั้งครรภ์มีภาวะครรภ์เสี่ยง

• คุณแม่ที่มีประวัติการตั้งครรภ์ผิดปกติ โดยทารกเสียชีวิตระหว่างตั้งครรภ์ ระหว่างคลอดและหลังคลอด มีประวัติแท้งบุตร คลอดก่อนกำหนด (อายุครรภ์ก่อน 37 สัปดาห์) เคยคลอดบุตรน้ำหนักน้อยกว่ามาตรฐาน (น้อยกว่า 2500 กรัม) หรือน้ำหนักเกินมาตรฐาน (มากกว่า 4000 กรัม) หรือเคยมีภาวะครรภ์เป็นพิษขณะตั้งครรภ์
• ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณแม่โดยตรง โดยคุณแม่มีโรคประจำตัวมีเป็นอันตรายระหว่างตั้งครรภ์ เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไทรอยด์เป็นพิษ โลหิตจาง โรคลมชัก วัณโรค เอดส์ ซิฟิลิส ไวรัสตับอักเสบบี หัดเยอรมัน และมีสภาพร่างกายไม่แข็งแรง รูปร่างเล็ก เชิงกรานแคบ ตัวเตี้ยส่วนสูงไม่เกิน 140 เซนติเมตร รวมถึงช่วงอายุที่ไม่พร้อมสำหรับวัยเจริญพันธุ์ ตั้งครรภ์เมื่ออายุน้อยกว่า 15 ปี หรือ ตั้งครรภ์เมื่ออายุเกิน 40 ปี เป็นต้น
• ความผิดปกติที่เกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ครรภ์แฝด ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ มีเนื้องอกมดลูก ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โลหิตจาง ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

ภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์

ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงระหว่างตั้งครรภ์ ภาวะครรภ์เสี่ยงซึ่งมีสาเหตุจากหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุมาก จึงเกี่ยวเนื่องกับผู้ที่มีบุตรยากซึ่งตั้งครรภ์ด้วยการผสมเทียมด้วยเช่นกันทำให้มีผลกระทบต่อสุขภาพของมารดาและทารก และมีโอกาสเสี่ยงต่อการเสียชีวิต เพื่อความปลอดภัยของมารดาและทารก คุณแม่ตั้งครรภ์จึงควรให้ความสนใจเพื่อการเฝ้าระวังวางแผนการป้องกัน และแก้ไขได้อย่างถูกต้องเหมาะสม

ภาวะแทรกซ้อน ที่พบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์ มีดังนี้

ครรภ์เป็นพิษ

• เป็นภาวะ ที่คุณแม่ตั้งครรภ์ มีความดันโลหิตสูง (มากกว่าหรือเท่ากับ 140/90 มิลลิเมตรปรอท) ร่วมกับมีโปรตีนไข่ขาวออกมาในปัสสาวะ
• จะทำให้มีอาการ บวมที่หน้า มือ ขา เท้า บางคนปวดศีรษะ ตาพร่ามัว ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม อาจชัก เส้นเลือดในสมองแตก อาจทำให้เสียชีวิต เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด ทารกน้ำหนักตัวน้อย
• สาเหตุ ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่มักพบในคุณแม่อายุมากกว่า 35 ปี หรือน้อยกว่า 20 ปี ตั้งครรภ์แฝด คุณแม่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง
• รักษา ด้วยการให้ยาควบคุมความดัน ลดอาหารเค็ม การตรวจวัดความดันสม่ำเสมอ

ครรภ์ไข่ปลาอุก (Molar pregnancy)

• เป็นความผิดปกติ ระหว่างปฏิสนธิ ไม่ได้เป็นตัวอ่อนแต่กลายเป็นถุงน้ำ มีลักษณะเหมือนไข่ปลาจำนวนมาก อยู่ในถุงน้ำ เนื่องมาจากไข่ของฝ่ายหญิงไม่มีโครโมโซมเพศ
• ทำให้มีอาการ เลือดออกทางช่องคลอด อาจช็อกหมดสติ
• สาเหตุ ยังไม่ทราบชัดเจน แต่พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงจาก สตรีตั้งครรภ์อายุมาก สูบบุหรี่ ตั้งครรภ์แรก เป็นต้น
• รักษา ด้วยการให้ยุติการตั้งครรภ์ ด้วยการใช้เครื่องดูดออกหรือขูดมดลูก

ภาวะรกเกาะต่ำ (Placenta Previa)

• เป็นภาวะ ที่รกเกาะอยู่ในตำแหน่งผิดปกติ มีบางส่วนของรกปิดบริเวณปากมดลูก ซึ่งโดยปกติรกจะเกาะที่ส่วนบนของมดลูก ทำให้มีอาการเสียเลือด มีเลือดออกทางช่องคลอด
• ปัจจัยเสี่ยง จากมารดาอายุมากกว่า 35 ปี เคยขูดมดลูก เคยผ่าตัดเนื้องอกมดลูก ตั้งครรภ์แฝด ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ
• การรักษา ถ้าเลือดออกไม่มาก ให้พักผ่อน งดทำงานหนัก ให้ธาตุเหล็ก อาจต้องผ่าตัดทำคลอดในขณะที่อายุครรภ์ยังไม่ครบ

เบาหวานระหว่างตั้งครรภ์

• เป็นภาวะที่ มารดาตั้งครรภ์มีน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ โดยที่ไม่เคยเป็นเบาหวานมาก่อน เนื่องจากฮอร์โมนจากรกมีฤทธิ์ต้านการทำงานของอินซูลิน ทำให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้ได้ตามปกติ
• มีผลทำให้ ทารกมีรูปร่างอ้วนใหญ่ คลอดยาก เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด บางรายทำให้เลือดไปเลี้ยงมดลูกน้อยลง ทารกตัวเล็กกว่าปกติ อาจเสียชีวิตในครรภ์
• ปัจจัยเสี่ยง มารดามีน้ำหนักเกินก่อนตั้งครรภ์ เป็นเบาหวานก่อนการตั้งครรภ์ เคยคลอดบุตรน้ำหนักมากกว่า 4 กิโลกรัม มีความดันโลหิตสูง มีญาติเป็นโรคเบาหวาน
• การรักษา การควบคุมอาหาร การให้อินซูลิน ตรวจติดตามระดับน้ำตาลในเลือด

ภาวะแท้งคุกคาม (Threatened Abortion)

• เป็นภาวะ ที่การตั้งครรภ์มีเลือดออกจากโพรงมดลูก ซึ่งมาจากหลายปัจจัย เช่น ทารกพิการแต่กำเนิด มีความผิดปกติของโครโมโซม ความผิดปกติของฮอร์โมน การสูบบุหรี่ มารดามีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง
• มีอาการ เลือดออกกระปริบกระปรอย ทางช่องคลอด ปวดท้องน้อย
• การรักษา แพทย์ตรวจด้วยอัลตร้าซาวด์ ตรวจฮอร์โมนการตั้งครรภ์ (HCG) ถ้าตัวอ่อนเสียชีวิต ฮอร์โมนจะต่ำลง จะสิ้นสุดการตั้งครรภ์ด้วยการแท้ง แต่ถ้าตัวอ่อนยังมีชีวิต จะต้องดูแลอย่างใกล้ชิด แพทย์อาจให้ฮอร์โมนป้องกันแท้ง ให้นอนพักมากๆ งดเพศสัมพันธ์ ห้ามทำกิจกรรมหนักๆ และงดกิจกรรมที่ต้องมีการเกร็งหน้าท้อง

สัญญาณเตือนคุณแม่ตั้งครรภ์ที่ต้องพบแพทย์ทันที

อาการผิดปกติระหว่างตั้งครรภ์ที่ควรพบแพทย์

• จุกเสียด แน่นท้อง ปวดท้อง
• มีเลือดออกทางช่องคลอด
• ปวดศีรษะบ่อย ตาพร่ามัว
• มีอาการบวมตามใบหน้า มือ ขา เท้า
• มารดาน้ำหนักเพิ่มมากเกินไป น้ำหนักน้อยเกินไป
• ลูกไม่ดิ้น หรือดิ้นน้อยลงเมื่ออายุครรภ์เกิน 20 สัปดาห์

คุณแม่ตั้งครรภ์จะป้องกันภาวะครรภ์เสี่ยงได้อย่างไร

การป้องกันภาวะครรภ์เสี่ยง เริ่มได้ตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์เป็นการวางแผนที่จะมีบุตร โดยการปรึกษาสูตินรีแพทย์ เพื่อตรวจร่างกายทั่วไป โรคประจำตัว โรคทางพันธุกรรม การรับวัคซีนป้องกันโรคก่อนการตั้งครรภ์ เช่น หัดเยอรมันและ การควบคุมน้ำหนัก ก่อนตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันภาวะครรภ์เสี่ยง

การประเมินภาวะครรภ์เสี่ยงโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลครรภ์เสี่ยง พญ.ธาริณี ลำลึก สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ รพ.พญาไท 2 ให้คำแนะนำว่า คุณแม่ตั้งครรภ์ไม่จำเป็นต้องวิตกกังวลถึงภาวะครรภ์เสี่ยง เนื่องจากปัจจุบันมีกระบวนการตรวจประเมินภาวะครรภ์เสี่ยงที่มีมาตรฐาน โดยมีคำแนะนำถึงคุณแม่ เมื่อทราบว่ามีการตั้งครรภ์เกิดขึ้นควรไปฝากครรภ์ทันทีที่โรงพยาบาล เพื่อให้คุณแม่และลูกน้อยในครรภ์ได้รับการดูแล ตลอดระยะเวลาของการตั้งครรภ์ ทั้งได้รับคำแนะนำจากแพทย์พยาบาลในเรื่องการดูแลตนเองและลูกน้อยในครรภ์รวมทั้งได้รับการประเมินภาวะเสี่ยงของการตั้งครรภ์ เพื่อการวางแผนการรักษาดูแลภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ ขณะคลอด เพื่อจะช่วยป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดกับคุณแม่และลูกน้อย

แพทย์จะดำเนินการตรวจประเมินภาวะครรภ์เสี่ยง ดังนี้

• การซักประวัติ สอบถามวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายเพื่อ คำนวณอายุครรภ์ และกำหนดวันคลอด การสอบถามประวัติ โรคประจำตัว ประวัติการตั้งครรภ์ครั้งก่อน การแพ้ยา แพ้อาหาร
• ตรวจร่างกายทั่วไป ดูภาวะซีดเหลือง อาการบวม
• การตรวจเลือด เพื่อดูหมู่เลือด โรคซิฟิลิส โรคเอดส์ ไวรัสตับอักเสบบี ภาวะซีด
• การตรวจปัสสาวะ ดูน้ำตาลและโปรตีน
• วัดความดันโลหิต
• ตรวจยอดมดลูก เพื่อประเมินขนาดทารกในครรภ์
• การตรวจอัลตร้าซาวด์ เพื่อดูความผิดปกติของทารก น้ำคร่ำ และรก
• ชั่งน้ำหนัก เพื่อประเมินการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์
• วัดส่วนสูง เพื่อประเมินความเสี่ยงของการคลอดโดยเฉพาะคุณแม่ตัวเล็ก ตัวเตี้ย อุ้งเชิงกรานแคบ คลอดยาก

คำแนะนำการดูแลตัวเองเพื่อป้องกันภาวะครรภ์เสี่ยง

ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2 แนะนำการดูตัวเองของคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น และให้เจ้าตัวน้อยมีสุขภาพแข็งแรงสมบุรณ์ โดยสิ่งที่คุณแม่สามารถทำได้ด้วยตนเองมีดังนี้

• ควรฝากครรภ์ทันทีเมื่อทราบว่าตั้งครรภ์ แจ้งประวัติโรคประจำตัว ของตนเองและประวัติเจ็บป่วยของครอบครัว ให้แพทย์ทราบเพื่อประเมินภาวะครรภ์เสี่ยง และรับคำแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกต้องเหมาะสมตลอดอายุครรภ์ จากแพทย์และพยาบาล
• งดสูบบุหรี่ การดื่มกาแฟ แอลกอฮอล์ การใช้สารเสพติด
• หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระทบต่อการตั้งครรภ์
• กรณีมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ควรควบคุมโรคให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
• การออกกำลังกายสม่ำเสมอ สำหรับหญิงมีครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์เป็นรายๆไป
• พักผ่อนให้เพียงพอ คลายเครียด
• รับประทานยาตามที่แพทย์กำหนด หากเป็นยาอื่นๆ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้ง
• พบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง หากมีอาการผิดปกติ เช่น เลือดออกทางช่องคลอด ปวดท้อง ปวดศีรษะ ตาพร่ามัว ทารกไม่ดิ้นหรือดิ้นน้อยลง ควรไปพบแพทย์ไม่ต้องรอให้ถึงกำหนดนัดหมาย

ภาวะครรภ์เสี่ยง เป็นสัญญาณที่เตือนให้คุณพ่อคุณแม่ได้ตระหนักเพิ่มความใส่ใจ และเป็นการเตรียมความพร้อมที่จะรับมือ เพื่อให้มีความปลอดภัยและสุขภาพแข็งแรง ของคุณแม่และลูกน้อย

Read More

การส่องกล้อง(ทางเดินอาหาร) ตรวจกระเพาะอาหาร Esophago-gastro-duodenoscopy

กระเพาะอาหาร เปรียบเสมือนห้องๆ หนึ่งที่เก็บรวบรวมเอาทุกๆ สิ่ง ไว้ด้วยกัน ดังนั้นผิวภายในกระเพาะอาหารของคนเราจึงมีความแข็งแรงเป็นพิเศษ แต่ถึงกระนั้นก็ตามแต่ถึงจะแข็งแรงมากแค่ไหนก็ตาม หากเราขาดการดูแลสุขภาพในการรับประทานอาหาร และการขับถ่าย บ่อยๆ เข้าโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ก็อาจจะตามมามากมาย ไม่ว่าจะเป็น โรคกระเพาะอาหาร ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด แน่นท้อง และอื่นๆ เพราะฉะนั้นแล้วการตรวจสุขภาพกระเพาะอาหารจึงเป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้เราทราบว่ากระเพาะของเราเป็นอย่างไรบ้าง ก็ด้วยวิธีทางการแพทย์สมัยใหม่อย่าง การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (Indication for Esophago-gastro-duodenoscopy) ส่วนสำหรับท่านใดที่อยากทราบว่าตัวเองควรจะตรวจกระเพาะอาหารด้วยวิธีการส่องกล้อง(ทางเดินอาหาร) เมื่อไหร่นั้น เป็นดังต่อไปนี้

► ข้อบ่งชี้ ในการส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (Indication for Esophago-gastro-duodenoscopy)  • ปวดจุกแน่นใต้ลิ้นปี่ ใต้ชายโครงซ้ายเหนือสะดือ เสียดท้อง ปวดแสบท้อง อาหารไม่ย่อย ลมแน่นท้อง (Dyspepsia)
  • กลืนอาหารลำบาก (Dysphasia)
  • กลืนอาหารเจ็บ (Odynophagia)
  • น้ำหนักลดลง (Weight loss)
  • เบื่ออาหาร (Anorexia)
  • อาเจียนบ่อยๆ ( Repeated vomiting)
  • ซีด ภาวะโลหิตจาง (Anemia)
  • อาเจียนเป็นเลือด (Hematemesis)
  • ถ่ายอุจจาระดำ (Melena)
  • ก้อนในช่องท้องด้านบน (Upper abdominal mass)

► ขั้นตอน การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (Esophago-gastro-duodenoscopy)
   1. ก่อนการส่องตรวจกระเพาะอาหาร ผู้ป่วยต้องงดน้ำและอาหารประมาณ 8 ชั่วโมง เพื่อกันการสำลัก ถ้ามีฟันปลอมถอดได้ ให้ถอดออก
   2. ทำให้คอผู้ป่วยชา โดยให้กลืนยาชาและพ่นยาชาที่คอ (ดังนั้นถ้าผู้ป่วยแพ้ยาชา กรุณาแจ้งแพทย์ก่อน)
   3. เมื่อคอผู้ป่วยชาแล้ว (จะรู้สึกกลืนไม่ลงซึ่งเป็นฤทธิ์ยาชา) แพทย์จะใส่กล้องส่องกระเพาะอาหาร ซึ่งมีลักษณะเป็นท่อยาวนิ่มๆ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 8.6 มิลลิเมตร เข้าทางปากไปยังคอ ลงไปตามหลอดอาหาร กระเพาะอาหารจนถึงลำไส้เล็กส่วนต้นที่หนึ่ง และสิ้นสุดที่ลำไส้เล็กส่วนต้นที่สอง  

 4. ใช้เวลาในการทำ 5-10 นาที   

5. ถ้าพบความผิดปกติ ระหว่างการส่องกล้องตรวจ แพทย์จะทำการตัดชิ้นเนื้อและส่งตรวจละเอียดต่อไป
   
6. การส่องกล้องตรวจกระเพาอาหารนี้อาจทำให้ผู้ป่วยกลัว อึดอัดแต่เนื่องจากในเวลาสั้น จึงมักทำในขณะผู้ป่วยรู้ตัว แต่ถ้าผู้ป่วยกลัวหรือสูงอายุ อาจไม่ให้ความร่วมมือก็จะส่องกล้องตรวจในขณะผู้ป่วยหลับ (ฉีดยานอนหลับ)
   
7. เมื่อสิ้นสุดการส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหารผู้ป่วยจะยังรู้สึกชาที่คอ และกลืนลำบากอีก ประมาณ 30 นาที (ซึ่งเป็นฤทธิ์ยาชา) ถ้ายังชาที่คอแนะนำอย่าเพิ่ง ไอ ขาก หรือกลืนน้ำลายเพราะจะสำลักได้ ถ้ามีน้ำลายให้บ้วนทิ้ง
 
  8. เมื่อคอหายชา ก็เริ่มดื่มน้ำและรับประทานอาหารได้ ควรดื่มน้ำมากๆ จะได้ไม่เจ็บคอ

► ประโยชน์ของการส่องตรวจกระเพาะอาหาร
   • เพื่อดูหลอดอาหาร กระเพาะอาหารและลำสำไส้เล็กส่วนต้นว่ามีลักษณะ ผิดปกติอะไร เช่น ตีบ อุดตัน เป็นแผล อักเสบ เนื้องอก มะเร็ง จุดเลือดออก เส้นเลือดแตกหรือไม่
   • ถ้าพบลักษณะแผล เนื้องอกมะเร็ง แพทย์จะตัดชิ้นเนื้อเพื่อสงตรวจพิสูจน์ต่อไปว่า เป็นแผลธรรมดา เป็นมะเร็งหรือมีเชื้อโรคเฮลิโคแบคเตอร์
  ไพโลไรหรือไม่   • ถ้าพบจุดเลือดออก อาจฉีดยาห้ามเลือด หรือใช้ความร้อน กระแสไฟฟ้าห้ามเลือด หรือใช้ hemoclip (คล้ายเข็มเย็บกระดาษ) ช่วยหยุดเลือด
   • หากมีการตีบตันก็จะใช้กล้องส่องกระเพาะอาหารช่วยขยายได้บางส่วน
   • ในกรณี มีเส้นเลือดดำโป่งพอง ที่ส่วนปลายหลอดอาหาร (พบในผู้ป่วยตับแข็ง ซึงจะมีอาการ อาเจียนเป็นเลือด) สามารถรัดเส้นเลือดดำที่แตกนี้ ได้โดยรัดผ่านกล้องส่องตรวจกระเพาอาหารซึ่งเป็นวิธีที่นิยมทำ
   • เพื่อติดตามผลการรักษาด้วยยา ว่าแผลหายดีหรือไม่

► ผลข้างเคียงของการส่องตรวจกระเพาะอาหาร
   • ได้แก่ เลือดออกหรือทะลุ พบได้น้อยกว่า 1:1000 มักพบในรายที่จี้ตัดเนื้องอก หรือตัดชิ้นเนื้อหลายๆ แห่ง
   • การสำลัก เกิดปอดอักเสบได้ พบได้น้อย
   • การติดเชื้อ พบได้น้อย
   • ส่วนอาการเจ็บระคายคอ การดื่มน้ำมากๆ จะช่วยได้

ทราบแบบนี้แล้ว หลายท่านคงจะโล่งใจไปเลยว่า การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหารนั้น ไม่จำเป็นว่าคุณจะต้องเป็นโรคร้ายแรงอะไรเสมอไป แต่ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการสังเกตสภาพการทำงานของกระเพาะว่ายังปกติดีอยู่หรือไม่ ถ้าไม่แล้วจะได้หาวิธีป้องกันและรักษาตามขั้นตอนต่อไป

ภาพประกอบจาก hopkins-gi.nts.jhu.edu 

Read More

มะเร็งลำไส้ใหญ่

โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ภัยร้ายของคนอายุ 50 ปีขึ้นไป

          ในปัจจุบันโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 4 ของโลก เป็นสาเหตุการเสียชีวิตเป็นอันดับ 2 ของประชากรในประเทศสหรัฐอเมริกา ในส่วนของประเทศไทยเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 3 ของในเพศชาย และ อันดับ 5 ในเพศหญิง

สาเหตุของโรคมะเร็ง แบ่งออกเป็น

          ปัจจัยทั่วไป

                    1. เกิดจากกรรมพันธุ์หรือ พันธุกรรม (คนในครอบครัวมีประวัติป่วยเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่)

                    2. อาหาร อาหารที่มีไขมันสูง , แคลอรี่สูง , การสูบบุหรี่ ,ดื่มแอลกอฮอล์, การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารต่ำ เพิ่มโอกาสเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่

                    3. ความเครียด

                    4. เพศ : เพศชายมีความเสี่ยงมากกว่า เพศหญิง

อาการของมะเร็งลำไส้ใหญ่

          -  ท้องเสีย ท้องผูกหรือรู้สึกท้องอืด

          -  อุจจาระปนเลือดสดๆ หรือเลือดสีคล้ำมาก

          -  ลักษณะอุจจาระเรียวยาวกว่าปกติ

          -  ไม่สบายท้อง ปวดแสบร้อนท้อง อาหารไม่ย่อยและปวดเกร็ง

          -  น้ำหนักตัวลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

          -  อ่อนเพลียหรืออ่อนแรง

          -  ซีด โลหิตจาง

แนวทางในการลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ ได้แก่

          1.  การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

          2.  การบริโภคอาหารที่มีกากใยสูง

          3.  การควบคุมน้ำหนัก

          4.  หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่

          5.  งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

การตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่

          โดยทั่วไปมะเร็งลำไส้ใหญ่ในระยะแรกมักไม่มีอาการผิดปกติใดๆ สามารถตรวจเนื้องอกที่กำลังจะกลายเป็นมะเร็งและให้การรักษาได้ การตรวจขึ้นอยู่กับอายุและประวัติทางครอบครัว รวมถึงความเสี่ยงต่างๆข้างต้นที่กล่าวมาแล้ว

ผู้ที่ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่

          กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่

                    -  ผู้ที่มีประวัติเคยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่หรือเคยมี

                    -  เคยเป็นเนื้องอกชนิด adenoma

                    -  ประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ก่อนอายุ 60 ปี

                    -  มีประวัติป่วยเป็นลำไส้อักเสบเรื้อรัง

                    -  มีโรคพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งลำไส้ใหญ่

          (สำหรับการตรวจด้วยเครื่อง PET-CT ในคนทั่วไปยังอยู่ระหว่างการวิจัยถึงข้อดีและข้อเสีย รวมถึงความคุ้มค่าและประโยชน์ที่ได้รับจากการตรวจนี้ )

          กลุ่มที่มีความเสี่ยง ได้แก่

                    - ชาย หรือ หญิง ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป

วิธีการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ มีหลายวิธีดังนี้

          - การตรวจหาเลือดในอุจจาระปีละ 1 ครั้ง

          - การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ส่วนปลายทุกๆ 5 ปี

          - การตรวจหาเลือดในอุจจาระปีละ 1 ครั้ง และการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ส่วนปลายทุกๆ 5 ปี

          - การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ทั้งหมดทุกๆ 10 ปี

          - สวนแป้งทุกๆ 5 ปี.

(ไม่แนะนำตรวจเลือดเพื่อวัดระดับ CEA ในคนทั่วไปที่ยังไม่มีอาการผิดปกติ)

การรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่

          จุดประสงค์ของการรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่นั้นมี 2 ลักษณะ ได้แก่

                    1.  รักษาให้หายขาด ( Cure)

                    2.  รักษาเพื่อประคับประคอง (Palliative)

ในการรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ จะประกอบด้วยทีมแพทย์สหสาขา ได้แก่ ศัลยแพทย์ รังสีแพทย์ อายุรแพทย์ มะเร็งวิทยา โดยมีวิธีการรักษา ดังนี้

          •  การผ่าตัด

          •  ฉายแสงรังสีรักษา

          •  การให้ยาเคมีบำบัด

          หัวใจสำคัญของการรักษาโรคมะเร็งที่ควรทราบก็คือ

โรคมะเร็งแต่ละชนิด มีการดำเนินของโรค และความร้ายแรงแตกต่างกัน โอกาสดีที่สุดที่จะจัดการ กับโรคมะเร็ง คือ ต้องรู้ให้เร็วที่สุด หรือ ตรวจคัดกรองก่อนที่จะเป็นการรักษาครั้งแรกมีความสำคัญ มากที่สุด ความแข็งแกร่งของร่างกายและจิตใจ และความร่วมมือของผู้ป่วย มีผลต่อการรักษามา

          เมื่อพูดถึงโรคมะเร็งนั้น มีเพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่ป้องกันได้หรือรู้ได้ในระยะเริ่มต้นได้แก่มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งปากมดลูกป้องกันโดยตรวจภายใน ทำPap Smear ปีละ 1 ครั้ง ส่วนมะเร็งลำไส้ใหญ่ป้องกันได้โดยมาส่องกล้องลำไส้ใหญ่(Colonoscopy)หรือ CT colonography ทุกๆ10 ปี แต่อย่างไรก็ตามถ้ารู้ว่าเราเป็นแล้วก็ต้องรีบรักษากับแพทย์เฉพาะทางด้านลำไส้ใหญ่และทวารหนัก เพื่อจะได้ผลการรักษาที่ดีที่สุดครับ

นพ. ธีรสันติ์ ตันติเตมิท

ศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

โรงพยาบาลพญาไท 2

โทร 02-617-2444 ต่อ 7401 , 7406

Read More